Hoe zorg je dat iedereen op de bouwplaats veilig werkt?

Rijkswaterstaat verbreedt en vernieuwt de A27 de komende jaren over een traject van 47 kilometer. Ook worden vier grote bruggen aangepakt, spitsstroken toegevoegd en circa zestig viaducten en watergangen aangepast. De werkzaamheden op het zuidelijke deel van 40 kilometer dat tussen knooppunt Everdingen en knooppunt Hooipolder ligt, worden uitgevoerd door ALSÉÉN, de bouwcombinatie van Ballast Nedam en Fluor Infrastructure.

Projectdirecteur Patrick van Os is enthousiast over de gefaseerde aanpak die hier wordt toegepast: "De werkzaamheden bij knooppunt Hooipolder ronden we aan eind van het jaar af. Andere werkzaamheden zijn in voorbereiding en weer andere bevinden zich nog in de ontwerpfase." Senior projectcoördinator Beer Poelma vult aan: "Die werkwijze zorgt ervoor dat we snel kunnen leren. De inzichten die we opdoen in een eerste deelproject, nemen we direct mee naar de ontwerp- en voorbereidingsfase van volgende deelprojecten."

Op een groot en complex project als dit werken talloze organisaties samen. Het merendeel van de uitvoerende medewerkers is in dienst bij onderaannemers, werkt als zzp'er of komt binnen via uitzendbedrijven. Van Os: "Inhuurkrachten zijn vaak maar kort op het werk, spreken vaak niet dezelfde taal en er zijn cultuurverschillen. In Nederland werken we vrij zelfstandig en communiceren we direct. In andere culturen ligt de nadruk juist op dienstbaarheid, groepsbelang en het volgen van tradities. Dat kan gevolgen hebben voor veiligheid: wie vooral denkt aan het teamresultaat, zet soms zijn eigen veiligheid opzij. Daarom zijn duidelijke instructies, herhaling en aanwezig zijn op het werk extra belangrijk voor anderstalige collega's."

Poelma ziet hetzelfde in de praktijk: "Onze uitvoerders letten hier zeker op. Het komt vaak voor dat je na een paar weken weer met een andere ploeg werkt. Dan moet je opnieuw beginnen met inwerken en instrueren. Iedereen heeft tijd nodig om te wennen aan een nieuwe werkplek, nieuwe collega’s en de gebruiken op een locatie. Als mensen voor langere tijd op een werk zijn, worden ze onderdeel van het team. Dat zorgt voor structuur en betrokkenheid en dat helpt weer om een veilige werkomgeving te creëren."

In de praktijk blijkt dat het voor operationeel leidinggevenden - ondanks trainingen in leiderschap en voorbeeldgedrag - best lastig blijft om iedereen mee te nemen in de gewenste veiligheidsaanpak. Daarom onderzoekt het leerproject wat hen daarbij kan helpen. Vragen die centraal staan zijn onder andere:

• Hoe kunnen inleners en uitzendbedrijven bijdragen aan meer vaste ploegen?
• Nemen inhuurkrachten actief deel aan start-werk-overleggen, zeepkistsessies, toolboxen en het vieren van successen?
• Hoe kunnen inkoop-, HR- en HSE-processen de verbindende rol van de uitvoerder versterken en ondersteunen bij het vormen van vaste teams?

Van Os en Poelma staan volledig achter deze aanpak. "Bewustwording en bereidheid om te investeren in de veiligheid van inhuurkrachten zijn cruciaal. Het is onze verantwoordelijkheid om iedereen een veilige plek te bieden."

Ongevallen met ingehuurd personeel en zzp'ers komen nog te vaak voor. Daarom werken organisaties uit de bouw- en uitzendbranche in vijf leerprojecten samen aan oplossingen. De leerprojecten richten zich op een beter inwerktraject, duidelijke communicatie en contractafspraken, versterking van de uitvoerdersrol en een hoger veiligheidsbewustzijn. Op basis van de geleerde lessen worden afspraken gemaakt en vastgelegd in een handelingskader voor de hele keten. Deze publiceren we eind 2026. Zo maken we de bouwplaats veiliger voor iedereen.

Bron: Bouwend Nederland