Voortvarend ‘oefenen’ met de Wet kwaliteitsborging

Op 1 januari 2023 treedt de nieuwe Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb) in werking. Omdat dit een hoop verandert voor bouwers en gemeenten, starten Ballast Nedam Development en dochteronderneming Laudy Bouw & Ontwikkeling een proefproject samen met gemeente Maastricht. Binnen dit project bouwen we een onderdeel van project De Groene Loper Maastricht volgens de nieuwe Wkb-regels, zodat we kennis kunnen opdoen voordat de startdatum van de Wkb ingaat.

Het projectplan is in april vastgesteld en vormt de basis voor de drie partijen om samen op te trekken in het hele bouwproces. “En daarmee natuurlijk ook te gaan oefenen en leren”, vertelt Rob Kohl van gemeente Maastricht. “Wat betekent de Wkb voor de gemeente? En voor de bouwer? En de koper? Natuurlijk weten we inmiddels hoe de wet in elkaar zit. Maar het inregelen in de praktijk - je systemen daarop aanpassen – dat moet allemaal nog gebeuren. En dan is het fijn om behalve te droogzwemmen het ook echt in de praktijk toe te passen. Waar loop je tegenaan? Welke knelpunten zouden er kunnen zijn?”

Jan Drummen, projectmanager vanuit Laudy Bouw & Ontwikkeling voegt toe: “Doordat we er nu mee oefenen, weten we wat we straks moeten doen als de wet van toepassing is.”

Wat verandert er precies?

Onder de Wkb verschuift de technische kwaliteitsborging van gemeenten naar de zogenaamde private kwaliteitsborging bouw.

  • Kwaliteitsborgers nemen de complete plantoetsing (algemene bouwkunde, brandveiligheid, constructieve veiligheid, bouwfysisch en installaties) en het toezicht op de bouwplaats voor hun rekening.
  • De ruimtelijke toets (onder andere bestemmingsplan, milieu, welstand en Ruimtelijke Ordening) zal Bouw- en woningtoezicht van gemeenten blijven doen.
  • Gemeenten controleren ook of de kwaliteitsborgers die zijn aangesteld wel (juist) gecertificeerd zijn om de private kwaliteitsborging bouw te mogen doen.

Rob vertelt: “De transitiefase is spannend. Bij dit proefproject gaan we ontdekken of we stukken van het werk met vertrouwen kunnen loslaten. En of we ervanuit kunnen gaan dat de kwaliteitsborgers de nodige correcties laten doorvoeren. We blijven toezicht houden, maar op afstand. Als er knelpunten zijn, gaan we met z’n allen om tafel zitten, dat hebben we afgesproken.”

Wat betekent dit voor de bouwers?

Als bouwende partijen moeten Ballast Nedam en dochteronderneming Laudy Bouw & Ontwikkeling na ingang van de Wkb bewijzen dat de kwaliteit van het bouwwerk voldoet aan alle eisen die zijn gesteld vanuit het Bouwbesluit.

Jan: “Dit betekent dat er meer toetsingen moeten worden gedaan en we gedurende het bouwproces zaken moeten monitoren. Aan het einde leveren we de bewijslast in; een bouwdossier waarin staat hoe wij de zaken hebben gerealiseerd. De kwaliteitsborger geeft daar zijn goedkeuring op. De taak van de gemeente – de controle en dossiervorming gedurende de bouw – is dus naar ons verlegd. Onderaannemers worden op eenzelfde manier betrokken als wij. Degene die het beton stort weet dat hij dit volgens de tekeningen moet doen en dat zijn werk wordt gekeurd. Heeft hij het niet goed gedaan volgens de keuring, dan moet het gecorrigeerd worden. Wij houden het dossier bij en blijven als hoofdaannemer aansprakelijk.”

Waarom een deelproject van het project de Groene Loper Maastricht?

Rob legt uit: “We hebben gekozen voor dit deelproject binnen De Groene Loper Maastricht, omdat het een grote omvang heeft. Het gaat om 91 woningen in totaal. Dit maakt het financieel aantrekkelijk als proefproject en het is voordeliger dan de kwaliteitsborging van één enkele woning.”

Jan voegt toe: “Daarnaast heeft dit project het voordeel van herhaling. Die 91 woningen worden in elf blokken gerealiseerd en worden ook per blok opgeleverd. De ervaringen van blok 1 kunnen we dus meenemen naar blok 2. Bij blok 11 moet het dus helemaal goed gaan, binnen hetzelfde pilotproject.”

Bij blok 11 moet het dus helemaal goed gaan
Jan Drummen Projectmanager Laudy Bouw en Ontwikkeling

Wat verandert er voor de kopers?

Op dit moment krijgen kopers bij de aanschaf een document met alle relevante informatie over de woning. Straks krijgen ze ook de rapportage van de kwaliteitstoetsen, waarin wordt verklaard dat de woning voldoet aan het Bouwbesluit.

Jan voegt toe: “Als er iets misgaat, is het bovendien makkelijker aan te tonen. Doordat we het aan de voorkant hebben opgemaakt, is het dossier er al. Als er na oplevering iets mis blijkt te zijn, kunnen we in het dossier van de woning nakijken: wat is er fout gegaan bij de uitvoering? De bewijslast, die heb je al overgedragen. De koper wordt beter geïnformeerd en voorzien van een dossier waar hij vroeger geen toegang toe had.”

Enthousiaste ervaringen

De samenwerking tussen gemeente Maastricht, Ballast Nedam en Laudy Bouw & Ontwikkeling verloopt goed. Tot nu toe zijn de betrokkenen enthousiast. Rob vertelt: "Als het goed is, starten we na de zomervakantie met bouwen. Daarvoor hebben we nog overleg over de ruimtelijke aspecten, zoals onder andere het welstandsaspect dat nog wordt verwerkt in nieuwe tekeningen."

Ook Rene Lecluse, regiodirecteur van Ballast Nedam Development, is blij met deze pilot. “Via deze pilot leggen we het ontwikkel- en bouwproces onder een vergrootglas en delen we waardevolle lessen met de organisatie. Door de cyclus bedenken-vastleggen-uitvoeren-controleren structureel goed vast te leggen, zal de kwaliteit nog beter geborgd zijn. Dat is goed voor het product, maar uiteindelijk nog veel beter voor de bewoners van De Groene Loper Maastricht. Juist daar doen we het voor."

Rob: "In theorie zou de kwaliteit erop vooruit moeten gaan. Ons proefproject gaat het laten zien.”